سیستم حافظهی انسان و ویژگیهای عجیب و غریبش عنوان فصل دوم از کتاب «مغز ابله» است. واژهی مِمُری (حافظه) در این روزها زیاد به گوشتان میخورد؛ البته بیشتر منظور حافظهی دستگاههای رایانهایست. کار این حافظه چیست؟ ذخیرهی اطلاعات بر روی یک Memory Stick البته مموری کلا به تمام این حافظهها اطلاق میشود، چه یک هارددیسک…
در بخش قبل در خصوص مشکلات متعاقب فیزیکی پس از واکنش جنگ یا گریز مثل تنش، بالا رفتن ضربان قلب، گرفتگی عضلهها و… صحبت کردیم. ولی این موارد، تنها بخشی از مسالهاند. اکنون به واکنش مغز میپردازیم. تلاش مغز برای یافتن خطر یا تهدید، یکی دیگر از جنبههای این قصهی پرماجراست. مغز ابتدا تلاش میکند…
تا اینجا گفتیم که هجوم آدرنالین باعث حالتهای خاصی مثل تنش، دلشوره، نفس کشیدن پیدرپی و حتی خالی کردن رودهها میشود. جالب است بدانید که حتی هوشیاری ما هم تحت تاثیر قرار میگیرد و نسبت به خطرات بالقوه، بسیار حساستر میشویم. تا جایی که شاید اصلا فراموش کنیم که در حال انجام چه کاری بودیم! تمام…
گفتیم که سیستم عصبی خودگردان، شامل دو بخش سمپاتیک و پاراسمپاتیک میشود. سیستم عصبی پاراسمپاتیک مسئول رسیدگی به عملکردها آرامتر بدن است؛ مثلا هضم تدریجی غذا یا تنظیم خروجی از مقعد مبارک! اگر بخواهیم این سیستم را به یک شخص تشبیه کنیم، با یک کاراکتر ریلکس و آسوده که دائم به دیگران میگوید «بیخیال، آرووم…
واضح است که واکنش جنگ یا گریز در مغز صورت میپذیرد. اطلاعات از طریق سنسورها به مغز ارسال و وارد تالاموس میشود. تالاموس یک هابِ مرکزی برای مغز به حساب میآید. فرض کنید که مغز یک شهر است؛ تالاموس در این شهر، دقیقا ایستگاهیست که هر چیزی که وارد میشود اول به این ایستگاه میرود…
به عنوان موجوداتی زنده، زنده ماندن ما به عواملی همچون خواب، خوراک، و حرکت وابسته است. ولی اینها همهی آن چیزهایی نیست که باعث نجات گونهی ما شده است. خطراتی زیادی در جای جای طبیعت خَف کردهاند تا خفتمان را بگیرند، شکم و شیردانمان را در آورند و انتقال ژنمان را ابتر کنند. برای زنده…
در خصوص تئوریهای مرتبط با REM بحث میکردیم. بحث به اهمیت آنها در حافظه رسید. اکنون یک تئوری دیگر را با هم مرور میکنیم. میدانیم که بچههای کوچک زمان زیادی را خواب تشریف دارند. یک نظریه میگوید که مرحلهی REM به توسعهی عصبی کودکان کمک میرساند و کارش برای بچهها بسیار بیشتر از تقویت حافظه و…
مرحلهی REM در خواب احتمالا نقشهای متفاوتی را برعهده دارد. یکی از پراهمیتترین آنها، حافظه است. بگذارید کمی دقیقتر در خصوص نقش خواب در حافظه کاوش کنیم. یک تئوری دیرپا عنوان میکند در حین REM حافظههای ما توسط مغز تقویت، سامانمند و تعمیر و نگهداری میشوند (شاید خاطره کلمهی مناسبتری از حافظه باشد. به هر حال…
در پست قبل کمی به جادهی خاکی زدیم و در خصوص بختک صحبت کردیم. حالا وقتش شده که مثل بچهی آدم به مباحث خود کتاب برگردیم. در REM Atonia بنا به دلایلی که چندان هم روشن نیست، فعالیت نورونهایی که کنترل حرکت را در دست دارند، در motor cortex کاهش پیدا میکند و یا حساسیت…
ابتدا در خصوص REM Atonia صحبت کنیم. اتونیا یک نام علمی برای پدیدهی فلج شدن در خواب است (فلج خواب). مگر ما در خواب فلج میشویم؟ بله! همانطور که پیشتر گفتیم وقتی که شما در خواب به حالت حرکت سریع چشمها یا REM میروید، فعالیتهای مغز مانند حالت بیداری از سر گرفته میشود. از آنجایی…